មុន គឺជាបញ្ហាស្បែក ដែលមនុស្សទូទៅ ជាពិសេសមនុស្សវ័យជំទង់។ ការសិក្សាមួយបានបង្ហាញថា ក្នុងចំណោមមនុស្ស ១ ០០០នាក់ មាន ៩៣ភាគរយ ជួបប្រទះនឹងបញ្ហាមុន។ ប៉ុន្តែកុំបារម្ភ ជំនួយមាននៅទីនេះ! អត្ថបទខាងក្រោមនឹងបង្ហាញអ្នក ពីមូលហេតុនៃការកើតមុន វិធីទប់ស្កាត់មុន និងវិធីសាស្រ្ត ព្យាបាល។

ប្រភេទមុនទាំង ៤

១. មុនខ្ទុះ

សណ្នានរបស់មុន៖ មានការឈឺចាប់លើស្បែក

នៅពេលដែលរន្ធញើសស្ទះ ត្រូវបានបែកធ្លាយនៅពីក្រោមស្បែក រាងកាយរបស់អ្នកនឹងព្យាយាមបញ្ឈប់ការធ្លាយចេញនូវបាក់តេរីពី ក្នុងរន្ធញើស ដោយបង្កើតជាថង់ការពារជុំវិញរន្ធញើស។ ដំណើរការនេះគ្មានមុខបើក ឬក្បាល និងអាចប្រើរយៈពេលជាច្រើនសប្តាហ៍ ដើម្បីព្យាបាល។

វិធីសាស្រ្តព្យាបាល៖ ប្រើប្រាស់ផលិតផល ដែលមានសារជាតិ Benzoyl Peroxide និងសារជាតិ Retenoid ដែលសំបូរដោយវីតាមីន A។

ប្រការគួរយល់ដឹង៖

• ផលិតផល Antibiotics មិនមែនជាដំណោះស្រាយយូរអង្វែងទេ។ ការប្រើប្រាស់ក្នុងរយៈពេលវែង អាចធ្វើឱ្យបាក់តេរីស៊ាំនឹងថ្នាំ។
• ជម្រើសមួយផ្សេងទៀត សម្រាប់ព្យាបាល គឺការប្រើប្រាស់ថ្នាំគ្រាប់ប្រភេទ Isotretinoin។ ប៉ុន្តែថ្នាំប្រភេទនេះនឹងផ្ជិតរន្ធញើស និងក្រពេញខ្លាញ់របស់ស្បែកមុខ ដែលនឹងធ្វើឱ្យស្បែកស្ងួត និងរបក។ វាក៏មានផលប៉ះពាល់ ដល់ប្រព័ន្ធឈាម និងបញ្ហាតំណពូជ។

២. មុនក្បាលខ្មៅ

សណ្ឋានរបស់មុន៖ ចំណុចអុជៗ ពណ៌ខ្មៅ នៅលើស្បែកមុខ

ស្រដៀងទៅនឹងមុនអង្កាម មុនប្រភេទនេះ បណ្តាលមកពីការស្ទះរន្ធញើស ប៉ុន្តែវាមិនត្រូវគ្របដណ្តប់ ដោយសារស្បែកទេ។ នៅពេលដែលខ្លាញ់ និងកោសិកាស្បែកងាប់ ប៉ះជាមួយអុកស៊ីសែន វានឹងប្រែ ពណ៌ខ្មៅ។

វិធីព្យាបាល៖

• ដុសខាត់ស្បែកមុខរបស់អ្នក ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដោយធម្មជាតិ និងការប្រើសារជាតិគីមី។
• ញេចវាចេញ (គួរអនុវត្តដោយអ្នកជំនាញ នៅតាមគ្លីនិកស្បែក ឬហាងកែសម្ផស្ស)

៣. មុនអង្កាម

សណ្ឋានរបស់មុន៖ មុនតូចៗពណ៌ស

វាជាប្រភេទមុន ដែលបណ្តាលមកពីរន្ធញើសស្ទះ ដោយសារស្បែកស្រទាប់ស្តើងៗ គ្របលើ។ ស្រទាប់ ស្បែកទាំងនោះរាំងស្ទះរន្ធញើស ពីអុកស៊ីសែន ដូច្នេះជាតិខ្លាញ់ និងកោសិកាស្បែក ដែលងាប់ប្រែជាពណ៌ស ឬលឿង។

វិធីព្យាបាល៖ ប្រើប្រាស់ផលិតផល ដែលជួយកាត់បន្ថយជាតិខ្លាញ់ សម្អាតស្បែក និងរន្ធញើស និងបង្រួមរន្ធញើស។ សូមជៀសវាងការញេចដោយដៃ ព្រោះអាចបណ្តាលវារីករាលដាល និងមានស្នាម។

៤. មុនអ័រម៉ូន

សណ្ឋានរបស់មុន៖ មុនដែលកើតនៅលើចង្កា និងថ្ពាល់

អ័រម៉ូនបានផលិតសារជាតិខ្លាញ់ច្រើន ហួសកម្រិត នាំឱ្យស្ទះរន្ធញើស។ រន្ធញើសដែលស្ទះអាចនាំឱ្យ ក្លាយជាមុនអង្កាម ឬមុនខ្ទុះ នៅផ្នែកចង្កា និងតាមបណ្តោយថ្គាម ជាតំបន់ដែលផ្តល់សញ្ញានៃការមក រដូវសម្រាប់មនុស្សស្រី។

វិធីព្យាបាល៖ វាជាកំណើត។ មុនប្រភេទនេះទាក់ទងនឹងអ័រម៉ូនម្យ៉ាងឈ្មោះ Androgens ដែលផលិតជាតិខ្លាញ់លើស ដូច្នេះថ្នាំព្យាបាលធម្មតាគ្រាន់តែព្យបាលមុន ដែលកើតឡើង មិនអាចការពារវាបានមុនទេ។

ប្រការគួរយល់ដឹង៖ មានមុនលេចឡើង ចំពេលត្រូវចូលរួមកម្មវិធីមែនទេ? ការចាក់ថ្នាំ Cortisone ជាវិធីព្យាបាលបានយ៉ាងលឿន។ ក្នុងរយៈពេល ២៤ម៉ោង ស្នាមពក និងស្នាមពណ៌ក្រហម នឹងអាចរលុបបាត់។

មូលហេតុចម្បង ៥ យ៉ាងដែលនាំឱ្យកើតមុន

១. បញ្ហាស្បែករបក

នៅពេលដែលអ្នកមិនបានសម្អាតកោសិកាស្បែកងាប់ ដោយការដុសខាត់ ឬការប្រើម៉ាស់បិទមុខ វាអាចបង្កកកាន់តែច្រើន និងធ្វើឱ្យជាតិខ្លាញ់កកស្ទះក្នុងរន្ធញើស។ បញ្ហានេះនឹងនាំឱ្យកើតមានមុនអង្កាម និងមុនក្បាលខ្មៅ។

២. ការបំពុលបរិស្ថាន

អង្គធាតុតូចៗ ចេញពីផ្សែង ឬធូលី អាចជាប់លើផ្ទៃមុខ ដែលមានជាតិខ្លាញ់ ហើយរួមគ្នាបង្កើតជាមុន (មុនអង្កាម និងមុនក្បាលខ្មៅ)

៣. ការរលាករោល

មនុស្សទាំងអស់មានបាក់តេរីម្យ៉ាង ដែលបង្កជាមុននៅលើស្បែក ប៉ុន្តែការសិក្សាបង្ហាញថា អ្នកដែលមានបញ្ហារលាករោល ងាយនឹងកើតមុនដោយសារតែ ពួកគេព្យាយាមញេច ឬកំចាត់វា។ មុនដែលកើតឡើងក្នុងករណីនេះមានដូចជា មុនអង្កាម មុនក្បាលខ្មៅ មុនខ្ទុះ និងមុនអ័រម៉ូន។

៤. វដ្តរដូវ (មនុស្សស្រី)

មុនពេលវដ្តរដូវមកដល់ កម្រិតអ័រម៉ូន Estrogen ធ្លាក់ចុះ ខណៈពេលអ័រម៉ូន Testosterone (អ័រម៉ូន បង្កើនផលិតផលខ្លាញ់) នៅរក្សាលំនឹង។ ជាតិខ្លាញ់នឹងរាំងស្ទះរន្ធញើស ហើយបណ្តាលឱ្យកើតមុន ធំ ជ្រោះ និងមានការឈឺចាប់។ ករណីនេះបង្កជាមុនខ្ទុះ និងមុនអ័រម៉ូន។

៥. អារម្មណ៍ស្មុគស្មាញ/ធុញថប់

បណ្តាលមកពីអ័រម៉ូន Cortisol ដែលកើនឡើងនៅពេលយើង មានអារម្មណ៍ស្មុគស្មាញ ធុញថប់។ នៅពេលសារជាតិ Cortisol កើនឡើង ស្បែករបស់អ្នកបញ្ចេញជាតិខ្លាំង ច្រើនជាងប្រក្រតី។ វាអាច បង្កជាមុនខ្ទុះ និងមុនអ័រម៉ូន។